IMEC: Η Ελλάδα μπροστά σε μια μεγάλη γεωοικονομική ευκαιρία

Ο νέος δρόμος του κόσμου περνά από την Ελλάδα – Θα γίνουμε κόμβος ή απλώς πέρασμα;

Η παρουσία αυτές τις ημέρες της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και εκπροσώπων Δήμων στην Κίνα, με στόχο νέες συνεργασίες, αγορές και επενδύσεις, αποτελεί μια χρήσιμη πρωτοβουλία εξωστρέφειας. Οι γέφυρες με μεγάλες οικονομίες χρειάζονται. Η ίδια η Περιφέρεια άλλωστε παρουσιάζει την αποστολή ως προσπάθεια ενίσχυσης της εξωστρέφειας και δημιουργίας νέων γεφυρών συνεργασίας.

Όμως την ίδια στιγμή διαμορφώνεται ένας πολύ μεγαλύτερος γεωοικονομικός ανταγωνισμός: ποιοι θα αποτελέσουν τους βασικούς κόμβους των νέων εμπορικών δρόμων μεταξύ Ασίας και Ευρώπης.

Και εδώ η Ελλάδα έχει μπροστά της μια μεγάλη ευκαιρία.

Ο Οικονομικός Διάδρομος Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC) σχεδιάστηκε για να ενισχύσει τη σύνδεση Ινδίας, Μέσης Ανατολής και Ευρώπης, συνδυάζοντας εμπορικές, μεταφορικές, ενεργειακές και ψηφιακές διασυνδέσεις.

Η Ελλάδα έχει θέσει ως ύψιστη προτεραιότητα την εξασφάλιση ισχυρού ρόλου στον νέο διάδρομο. Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης χαρακτήρισε τον IMEC «ύψιστη προτεραιότητα» για τη χώρα, επισημαίνοντας τα ελληνικά λιμάνια και την εμπορική ναυτιλία ως σημαντικά πλεονεκτήματα.

Όμως άλλο η γεωγραφική θέση και άλλο η κατοχυρωμένη γεωπολιτική ισχύς.

Η Ιταλία κινείται ήδη οργανωμένα. Τον Μάρτιο διοργάνωσε επίσημο Forum για τον IMEC στην Τεργέστη, ενώ ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών Antonio Tajani έχει παρουσιάσει την Τεργέστη και την περιοχή της Αδριατικής ως στρατηγικό κόμβο των νέων διαδρομών.

Ο ανταγωνισμός έχει ήδη αρχίσει.

Η Ελλάδα επομένως πρέπει να διεκδικήσει με σχέδιο τη θέση της. Και ο στόχος δεν μπορεί να είναι απλώς να περνούν περισσότερα εμπορεύματα από ελληνικό έδαφος.

Ο στόχος πρέπει να είναι διπλός: να εξασφαλίσουμε ισχυρή θέση στον νέο εμπορικό διάδρομο και να μετατρέψουμε αυτή τη θέση σε πραγματικό αναπτυξιακό όφελος.

Η εθνική στρατηγική πρέπει να φτάσει στις Περιφέρειες

Εδώ αποκτά ιδιαίτερη σημασία ο ρόλος των Περιφερειών.

Δεν ασκούν εξωτερική πολιτική. Οφείλουν όμως να συνδέουν τον αναπτυξιακό τους σχεδιασμό με τις μεγάλες εθνικές στρατηγικές.

Για τη Δυτική Ελλάδα το ερώτημα είναι συγκεκριμένο:

Πού βρίσκεται η Πάτρα στον νέο εμπορικό χάρτη;

Το λιμάνι, ο σιδηρόδρομος, τα logistics, οι ενεργειακές και ψηφιακές υποδομές και η σύνδεση με την ευρωπαϊκή ενδοχώρα δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως ξεχωριστά ζητήματα.

Η ίδια η Περιφέρεια έχει ήδη αναδείξει τις προοπτικές του Λιμένα Πατρών ως κρίσιμου διαμετακομιστικού κόμβου και τη γεωστρατηγική θέση της Πάτρας στους νέους θαλάσσιους διαδρόμους μεταφορών.

Άρα το επόμενο ερώτημα είναι εύλογο:

Πώς συνδέεται αυτή η περιφερειακή αναπτυξιακή φιλοδοξία με τον εθνικό σχεδιασμό για τον IMEC και τους νέους εμπορικούς διαδρόμους;

Από τη γεωπολιτική στην πραγματική ανάπτυξη

Η επιτυχία δεν θα μετρηθεί μόνο από το αν ένας νέος εμπορικός δρόμος φτάσει στην Ελλάδα.

Θα μετρηθεί από το τι θα αφήσει πίσω του.

Επενδύσεις. Υποδομές. Logistics. Παραγωγή. Θέσεις εργασίας. Προστιθέμενη αξία για τις τοπικές οικονομίες.

Η Ελλάδα έχει τη γεωγραφία, τις διεθνείς σχέσεις και σημαντικές δυνατότητες. Τώρα χρειάζεται στρατηγική, υποδομές και συντονισμό κράτους και Περιφερειών.

Οι γέφυρες με την Κίνα είναι χρήσιμες. Όμως η μεγάλη πρόκληση σήμερα είναι να εξασφαλίσουμε ότι η χώρα και οι Περιφέρειές της θα έχουν ουσιαστικό ρόλο στον νέο οικονομικό χάρτη που διαμορφώνεται.

Γιατί ο IMEC δεν πρέπει να γίνει απλώς ένας δρόμος που περνά από την Ελλάδα.

Πρέπει να γίνει ένας δρόμος που δημιουργεί πλούτο στην Ελλάδα και στις Περιφέρειές της.

Η γεωγραφία δίνει την ευκαιρία.

Η στρατηγική είναι αυτή που θα καθορίσει ποιος θα την αξιοποιήσει.